Καρκίνος του προστάτη: Ο ρόλος της διατροφής

Η σύγχρονη επιστημονική έρευνα στρέφει ολοένα και περισσότερο το ενδιαφέρον της στον ρόλο της διατροφής και της υγείας του εντέρου στην εξέλιξη του καρκίνου του προστάτη. Νέα δεδομένα δείχνουν ότι η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε φυτοχημικές ουσίες, όπως το μπρόκολο και το ρόδι, μπορεί να επιβραδύνει την πορεία της νόσου, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με προβιοτικά.

Τα ευρήματα αυτά προέρχονται από διεθνή επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο ιατρικό περιοδικό European Urology Oncology και αναδεικνύουν τη σημασία του εντερικού μικροβιώματος στη ρύθμιση της φλεγμονής και της ανοσολογικής απόκρισης στους άνδρες με καρκίνο του προστάτη.

Η σημασία του εντερικού μικροβιώματος

Το εντερικό μικροβίωμα αποτελείται από δισεκατομμύρια μικροοργανισμούς που επηρεάζουν κρίσιμες λειτουργίες του οργανισμού. Σύμφωνα με προηγούμενες μελέτες, στους άνδρες με καρκίνο του προστάτη έχει παρατηρηθεί ότι:

• Τα χαμηλά επίπεδα γαλακτοβάκιλλων (προβιοτικών βακτηρίων)
• Η συχνή χρήση αντιβιοτικών

σχετίζονται με:

• αυξημένη συχνότητα εμφάνισης της νόσου,
• μεγαλύτερη αντοχή στις θεραπείες,
• υψηλότερα ποσοστά βιοχημικής υποτροπής (αύξηση PSA).

Οι φυτοχημικές ουσίες και οι φυτικές ίνες δρουν ως πρεβιοτικά, δηλαδή ως «τροφή» για τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου, ενισχύοντας τη σύνθεση και τη λειτουργία του μικροβιώματος.

Τρόφιμα πλούσια σε φυτοχημικές ουσίες

Ορισμένα τρόφιμα έχουν αναδειχθεί για την υψηλή τους περιεκτικότητα σε φυτοχημικές ουσίες με αντιφλεγμονώδη και αντικαρκινική δράση:

• Μπρόκολο
• Ρόδι
• Κουρκουμάς
• Κράνμπερι
• Πράσινο τσάι
• Πιπερόριζα

Παρά τις ενδείξεις από εργαστηριακές και επιδημιολογικές μελέτες, έως πρόσφατα δεν υπήρχαν κλινικές μελέτες που να αξιολογούν τη δράση αυτών των ουσιών σε άνδρες με καρκίνο του προστάτη.

Η νέα κλινική μελέτη

Στη νέα μελέτη συμμετείχαν 208 άνδρες με χαμηλού κινδύνου καρκίνο του προστάτη, οι οποίοι βρίσκονταν σε καθεστώς ενεργού παρακολούθησης (active surveillance). Οι ασθενείς αυτοί υποβάλλονταν ανά εξάμηνο σε εξετάσεις όπως μέτρηση PSA και δακτυλική εξέταση, χωρίς άμεση θεραπευτική παρέμβαση.

Το 97% των συμμετεχόντων παρουσίαζε ήδη αυξητική τάση του PSA, γεγονός που υποδήλωνε πιθανή εξέλιξη της νόσου.

Η παρέμβαση

• Όλοι οι συμμετέχοντες έλαβαν συμπλήρωμα φυτοχημικών ουσιών προερχόμενων από τα προαναφερθέντα τρόφιμα.
• Ζητήθηκε να διακόψουν οποιοδήποτε άλλο διατροφικό συμπλήρωμα.
• Οι μισοί έλαβαν επιπλέον προβιοτικό με πέντε στελέχη γαλακτοβάκιλλων.
• Οι υπόλοιποι έλαβαν εικονικό προβιοτικό (placebo).

Παράλληλα, όλοι υποβλήθηκαν σε πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία προστάτη, μια σύγχρονη απεικονιστική μέθοδο αξιολόγησης της εξέλιξης του καρκίνου.

Τα αποτελέσματα

Μετά από παρακολούθηση τεσσάρων μηνών, τα αποτελέσματα ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά:

• Στην ομάδα που έλαβε φυτοχημικά + placebo:
  • Σταθεροποίηση νόσου: 82%
  • Εξέλιξη νόσου: 18%
• Στην ομάδα που έλαβε φυτοχημικά + προβιοτικό:
  • Σταθεροποίηση νόσου: 85,5%
  • Υποστροφή καρκίνου: 6,7%
  • Εξέλιξη νόσου: 7,8%

Συνολικά, σχεδόν το 92% των ασθενών παρουσίασε σταθεροποίηση ή βελτίωση της νόσου όταν τα φυτοχημικά συνδυάστηκαν με προβιοτικά.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η διάρκεια της μελέτης ήταν σχετικά μικρή και απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες για την επιβεβαίωση των αποτελεσμάτων. Ωστόσο, τα δεδομένα υποστηρίζουν ότι οι φυτοχημικές ουσίες, σε συνδυασμό με την ενίσχυση του εντερικού μικροβιώματος, μπορούν να αποτελέσουν ένα σημαντικό συμπληρωματικό εργαλείο στη διαχείριση του καρκίνου του προστάτη.

Ο ρόλος του τρόπου ζωής

Εκτός από τη διατροφή, σημαντικές παρεμβάσεις που έχουν αποδειχθεί ωφέλιμες για τους άνδρες με καρκίνο του προστάτη περιλαμβάνουν:

• Τακτική σωματική άσκηση
• Διακοπή καπνίσματος
• Συστηματική κατανάλωση ωμέγα-3 λιπαρών οξέων

Τα ωμέγα-3 βρίσκονται κυρίως σε λιπαρά ψάρια, όπως:

• σολομός,
• σαρδέλες,
• σκουμπρί.

Συμπέρασμα

Η διατροφή και η υγεία του εντέρου φαίνεται να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη του καρκίνου του προστάτη. Αν και δεν αντικαθιστούν την ιατρική παρακολούθηση και θεραπεία, μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, ενισχύοντας τη συνολική στρατηγική αντιμετώπισης της νόσου.